Będzin jest miastem dynamicznie rozwijającym się, otwartym na postęp, rozwój i nowoczesność.
Nie bagatelne znaczenie ma również kultura i działania artystyczne będące narzędziem do animacji aktywności społecznych i budowania tożsamości kulturowej. Będzin to miasto, gdzie każdy miłośnik szeroko pojętej kultury i sztuki – szczególnie muzyki i teatru a także sztuk plastycznych - znajdzie coś dla siebie.
Instytucje kultury i rozrywki oraz obiekty zabytkowe
W mieście działa kilka instytucji kultury mających bogatą ofertę zajęć i warsztatów dla mieszkańców w różnym wieku. Znajdują się tu wyjątkowe i rozpoznawalne na skalę kraju obiekty zabytkowe, takie jak średniowieczny Zamek Królewski z unikatową ekspozycją dawnej broni i uzbrojenia ochronnego oraz barokowo-klasycystyczny Pałac Mieroszewskich, będące siedzibą Muzeum Zagłębia w Będznie. Muzeum oferuje do zwiedzania również Podziemia Będzińskie, Dom Modlitwy „Mizrachi” a także majestatyczne Wzgórze Zamkowe z piętnastoma miejscami magicznymi.
Niewatpliwie jednym z najważniejszych punktów na mapie kulturalnej miasta jest Teatr Dzieci Zagłębia, którego założycielem był Jan Dorman. Dzięki niemu teatr przez dziesiątki lat uchodził za jedną z najbardziej awangardowych scen polskich dla dzieci i młodzieży. Spektakle wystawiane na jego deskach wielokrotnie otrzymywały prestiżowe nagrody i wyróżnienia w skali kraju i poza jego granicami. Obecnie bardzo ważnym wydarzeniem teatralnym jest Międzynarodowy Festiwal Teatrów Lalek Klasyka Od-Nowa, którego w 2025 roku odbyła się już trzecia odsłona.
Miłośnicy muzyki i rozrywki co roku mogą wziąć udział w wyjątkowych będzińskich wydarzeniach muzycznych, jak Międzynarodowy Festiwal Kolęd i Pastorałek im. Ks. Kazimierza Szwarlika, Zakończenie Lata, Letnie festyny w dzielnicach miasta czy liczne koncerty i recitale, które od 2021 roku odbywają się w większości w Hali Widowiskowo-Sportowej Nowak-Mosty Będzin Arena.
Wśród gwiazd, które zagościły na scenie miejskiej możemy wymienić: zespół Zakopower, legendę polskiej muzyki Budkę Suflera, Korę, Agnieszkę Chylińską, Urszulę, Dodę, Krzysztofa Krawczyka, zwycięzców programu „Must Be The Music” zespół Enej, Mariusza Kalgę, grupę pop-rockową Video, znanego polskiego aktora filmowego i teatralnego, Andrzeja Grabowskiego oraz wiele inych.
W Będzinie ma również swoją siedzibę Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia im. Fryderyka Chopina kształcąca wiele pokoleń młodych muzyków.
Bardzo ważnymi ośrodkami aktywnego uczestnictwa w kulturze oraz budowania wspólnoty lokalnej są instytucje kultury: Ośrodek Kultury oraz Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna. Są to miejskie inkubatory pomysłów, miejsca rozwoju wyobraźni, sztuki i działań artystycznych oferujące mieszkańcom wiele zajęć i warsztatów przez cały rok.
Będzin to również miasto postindustrialne, z bogatą tradycją górniczą, ukształtowane w kontekście przemysłowego i cywilizacyjnego postępu. W połowie XIX wieku powstały tutaj pierwsze kopalnie i huty. Miasto posiada perełki architektury poprzemysłowej, które są obrazem przeszłości nie tylko w sferze materialnej, ale również duchowej i kulturowej oraz Izbę Tradycji Górniczej znajdującą się w Ośrodku Kultury w Będzinie Filia Grodziec.
Symbolami zindustrializowanej kultury mieszczańskiej jest Kopalnia Grodziec, odnowiona Wieża Ciśnień oraz rewitalizowana Cementownia Grodziec, która jest unikatem na skalę światową.
Zamek Królewski
Pałac Mieroszewskich
Teatr Dzieci Zagłębia
Hala Będzin Arena
Miejska i Powiatowa Biblioteka Publiczna
Wieża Ciśnień
