24 października 2026 roku weszły w życie nowe przepisy, które określają jakie informacje i dokumenty są niezbędne do przyznania i wypłaty zasiłku. Nowe rozporządzenie zastępuje stare zasady sprzed 11 lat. Zmiany oznaczają uproszczenie procedur i mniej dokumentów.
Zmiany dotyczą przede wszystkim wniosków, zaświadczeń i innych dokumentów potrzebnych do przyznania i wypłaty zasiłków. Formularze Z-15a i Z-15b zastąpi jeden wniosek - Z-15. Ponadto w nowym formularzu zamiast pytań o to, czy drugi rodzic dziecka pracuje i czy pracuje w systemie zmianowym, wnioskodawca złoży oświadczenie, że w okresie, za który ubiega się o zasiłek, nie ma innego domownika, który mógłby zapewnić opiekę
– tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie śląskim.
Jeden formularz o zasiłek macierzyński
Kolejną ważną zmianą jest konsolidacja wniosków o zasiłek macierzyński. Dotychczasowe formularze ZAM, ZUR i ZAO zostają zastąpione jednym uniwersalnym drukiem ZAM. Będzie on obsługiwał wszystkie rodzaje urlopów związanych z rodzicielstwem: macierzyński, rodzicielski, ojcowski oraz ich formy uzupełniające. Osoba, która składa wniosek, wypełni część formularza, która dotyczy konkretnego okresu urlopu.
Zmieni się także sposób dokumentowania urodzenia dziecka. Jeśli zasiłek macierzyński wypłaca ZUS, rodzic nie będzie musiał dołączać do wniosku skróconego odpisu aktu urodzenia. ZUS pobierze akt na podstawie imienia i nazwiska oraz daty i miejsca urodzenia dziecka oraz danych rodzica wnioskującego o przyznanie zasiłku
– wyjaśnia rzeczniczka.
Jeśli zasiłek macierzyński wypłaca zakład pracy (płatnik składek), skrócony odpis aktu urodzenia nadal trzeba będzie dołączyć do wniosku.
Bez zaświadczenia Z-3b dla przedsiębiorców
Zmiany to także ułatwienie dla samych przedsiębiorców. Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, osoby z nimi współpracujące, duchowni opłacające składki na własne ubezpieczenia oraz marynarze zostają całkowicie zwolnieni z obowiązku składania zaświadczenia płatnika składek (Z-3b). Od teraz ZUS rozpatrzy prawo do świadczenia wyłącznie na podstawie samego wniosku o zasiłek oraz pozostałych wymaganych dokumentów.
Zmiany także w innych formularzach
Nowe przepisy zmieniają również formularze ZNp-7, Z-10, ZAS-53, Z-3 i Z-3a. Ich wzory zostaną dostosowane do nowych zasad ustalania prawa do zasiłków. Nowe i zaktualizowane formularze ZUS udostępnił na swojej stronie internetowej 24 października. Na portalu eZUS pojawią się w połowie listopada.
Chcę uspokoić naszych klientów, że proces przejścia na nowe formularze będzie płynny. Do czasu pełnej aktualizacji systemu eZUS w połowie listopada, podstawą do przyznania świadczeń będą zarówno dotychczasowe formularze dostępne elektronicznie, jak i nowe druki pobrane ze strony internetowej
– zapewnia rzeczniczka.
